VZW of BV : welke rechtsvorm kiezen in 2026 ?

U heeft een project en u twijfelt tussen twee structuren : de VZW (Vereniging Zonder Winstoogmerk) of de BV (Besloten Vennootschap). De keuze is niet alleen administratief. Ze bepaalt uw fiscaliteit, uw bestuur, uw mogelijkheid om winst uit te keren, en zelfs de manier waarop u uw project de komende jaren kunt financieren.

Veel projectdragers kiezen standaard. De ene omdat “het voor een culturele vereniging is” zonder echt na te gaan of een BV geschikter zou zijn. De andere omdat “iedereen een BV heeft” zonder te beseffen dat een VZW fiscaal voordeliger zou zijn voor hun model.

Dit artikel vergelijkt de twee rechtsvormen in 2026, aan de hand van 5 concrete criteria. Het doel : u in staat stellen om weloverwogen te kiezen, voordat u uw statuten bij de notaris ondertekent.

VZW en BV begrijpen : essentiële definities

VZW (Vereniging Zonder Winstoogmerk)

De VZW is een rechtspersoon beheerst door het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV). Ze verenigt minstens 2 personen die een belangeloos doel nastreven. De VZW mag economische activiteiten uitoefenen, maar mag geen winst uitkeren aan haar leden. Overschotten moeten worden geherinvesteerd in het sociaal doel.

BV (Besloten Vennootschap)

De BV is de meest voorkomende vennootschapsvorm in België sinds de hervorming van 2019. Ze kan worden opgericht door één persoon, streeft een winstoogmerk na, en laat uitkering van winst aan vennoten toe onder de vorm van dividenden. De aansprakelijkheid van vennoten is beperkt tot hun inbreng.

5 vergelijkingscriteria

1. Doel van het project

De eerste filter : genereert uw project winst om uit te keren, of moeten de overschotten in de structuur blijven om haar missie te financieren ?

• Als uw project een sociale, culturele, educatieve of humanitaire missie heeft, en de overschotten dienen om die missie na te streven → VZW
• Als uw project een inkomen voor u of uw vennoten wil genereren → BV

2. Fiscaliteit

VZW : onderworpen aan de rechtspersonenbelasting (RPB) als ze geen economische activiteit uitoefent als hoofdactiviteit. Variabel tarief, vaak gunstiger dan de vennootschapsbelasting. Als de VZW aanzienlijke economische activiteiten uitoefent, kan ze worden geherkwalificeerd onder de vennootschapsbelasting (VenB).

BV : onderworpen aan de vennootschapsbelasting (VenB) aan 25 %, met een verlaagd tarief van 20 % tot 100 000 € winst voor KMO’s die de voorwaarden vervullen. De uitgekeerde dividenden worden vervolgens belast aan 30 % bij de vennoten (roerende voorheffing).

3. Aansprakelijkheid

VZW : de leden zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de vereniging. Alleen de VZW is verbonden met haar vermogen. De bestuurders kunnen echter hun aansprakelijkheid in het gedrang brengen bij bestuursfout.

BV : de vennoten zijn slechts aansprakelijk ten belope van hun inbreng. Het persoonlijk vermogen is beschermd, behalve bij ernstige bestuursfout of persoonlijke borgstelling verleend aan een schuldeiser.

4. Bestuur

VZW : minimum 2 oprichtende leden, Algemene Vergadering (AV) als soeverein orgaan, Raad van Bestuur (RvB) samengesteld uit minstens 3 bestuurders (of 2 als de VZW slechts 3 leden telt). Collegiale beslissingen, geen maatschappelijk kapitaal, niet-overdraagbare delen.

BV : kan door één persoon worden opgericht, flexibeler bestuur (één of meerdere zaakvoerders), maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigd door overdraagbare aandelen. De enige vennoot neemt zelf de beslissingen.

5. Oprichtingsformaliteiten

VZW : statuten ondertekend onderhands (geen notaris nodig), publicatie in het Belgisch Staatsblad, inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Oprichtingskost : 150 tot 400 €.

BV : statuten verplicht ondertekend bij de notaris, publicatie in het Belgisch Staatsblad, inschrijving in de KBO. Financieel plan voor te leggen aan de notaris. Oprichtingskost : 1 500 tot 2 500 € afhankelijk van de complexiteit.

Vergelijkende tabel

VZW (Vereniging Zonder Winstoogmerk)

• Doel : belangeloos doel (sociaal, cultureel, educatief)
• Fiscaliteit : rechtspersonenbelasting (RPB), vaak gunstiger
• Winstuitkering : verboden
• Aansprakelijkheid : beperkt tot vermogen VZW
• Aantal oprichters : minimum 2
• Kapitaal : geen vereist
• Formaliteiten : onderhandse statuten, 150-400 €
• Ideaal voor : culturele, sportieve verenigingen, NGO’s, sociale projecten

BV (Besloten Vennootschap)

• Doel : winstoogmerk
• Fiscaliteit : vennootschapsbelasting (VenB) 20-25 %
• Winstuitkering : toegestaan (dividenden)
• Aansprakelijkheid : beperkt tot inbreng
• Aantal oprichters : minimum 1
• Kapitaal : geen wettelijk minimum sinds 2019
• Formaliteiten : statuten bij notaris, 1 500-2 500 €
• Ideaal voor : freelancers, startups, KMO’s, handelszaken, consultants

Hoe kiezen : 3 praktijkgevallen

Geval 1 : Marie wil een artiestencollectief in Brussel oprichten

Marie organiseert tentoonstellingen en culturele evenementen. De inkomsten dienen om de artiesten te vergoeden en de volgende tentoonstellingen te financieren. Geen uitkering van persoonlijke winst.

→ VZW. Gunstige fiscaliteit, aangepast kader voor de culturele missie, geen notaris nodig.

Geval 2 : Jonas lanceert een consultancybureau

Jonas factureert zijn opdrachten en wil zich een salaris + dividenden uitkeren naargelang de resultaten van de activiteit.

→ BV. De aangepaste vorm voor een winstgevend project met de intentie om winst uit te keren.

Geval 3 : Sophie en Luc richten een privéschool op

Educatief project, overschotten geherinvesteerd in infrastructuur en leerkrachten. Geen vergoeding boven de standaard lonen.

→ VZW. Educatieve finaliteit zonder uitkering, aangepast fiscaal kader.

FAQ

Kan men een VZW omvormen tot BV (of omgekeerd) ?
Ja, maar de procedure is zwaar en kostelijk. Het is beter om de juiste vorm te kiezen vanaf het begin.

Mag een VZW haar bestuurders bezoldigen ?
Ja, een bestuurder of werknemer van een VZW mag een salaris ontvangen voor zijn werk, op voorwaarde dat de vergoeding evenredig is met de geleverde diensten en voorzien is in de statuten of beslist door de AV.

Mag een BV een sociale missie hebben ?
Ja, dat is het geval voor vennootschappen met sociaal oogmerk (VSO). Maar de fiscaliteit blijft die van een klassieke BV, zonder de voordelen van een VZW.

Wat is de oprichtingstermijn in 2026 ?
VZW : 2 tot 3 weken (publicatie Belgisch Staatsblad + registratie KBO). BV : 2 tot 4 weken (financieel plan + notaris + Belgisch Staatsblad + KBO).

Is een domiciliëringsadres nodig voor beide ?
Ja. Zowel een VZW als een BV moet beschikken over een maatschappelijke zetel aangegeven aan de KBO. Bij Office Factory kunnen beide vormen worden gedomicilieerd vanaf 79 € exclusief btw / maand.

Conclusie

VZW of BV : de juiste keuze hangt af van een centraal criterium. Genereert uw project winst om uit te keren of niet ?

• Project met belangeloos doel, overschotten geherinvesteerd → VZW
• Project met winstoogmerk, uitkering van winst mogelijk → BV

De andere criteria (fiscaliteit, formaliteiten, bestuur) vloeien voort uit die fundamentele keuze. Een kort overleg met uw boekhouder bevestigt de beslissing in 30 minuten.

Bij Office Factory bieden we u een geloofwaardig adres in Brussel voor beide rechtsvormen, zonder complexiteit. FOD Economie-registratie, onmiddellijk domiciliëringsattest, tegenstelbaar contract.

Ontdek ons domiciliëringsaanbod vanaf 79 € exclusief btw / maand, of raadpleeg ons artikel over de oprichtingschecklistom alle stappen te begrijpen.